Zwój poziomy: Historia
Pole tekstowe: Początki szkolnictwa w Tłuczani wiążą się z nauczaniem parafialnym. Już powizytacyjny protokół z 1598 roku potwierdza istnienie w tej wsi szkoły parafialnej, do której, zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami, uczęszczali jedynie chłopcy. Uczyli się w niej przede wszystkim katechizmu, modlitwy, służenia do mszy, śpiewu kościelnego, a także czytania, pisania oraz podstaw łaciny. Dziewczęta objęto nauczaniem znacznie później, bo w roku 1859. Po czternastu latach od tego momentu przekształcono tę szkołę w „jednoklasową etatową”. Do tej pory zachowały się arkusze ocen uczniów do niej uczęszczających – najstarsze pochodzą z roku szkolnego 1893/1894.
Nauką objęta była młodzież Tłuczani i Kossowej. Początkowo w szkole uczyli  organiści, m.in. Mateusz Mączyński (1835-1840), a w późniejszych latach kolejni księża wikarzy.  Po raz pierwszy w 1887r. powołano kierownika szkoły w Tłuczani, którym został Adolf Bombol. Funkcję tę pełnił przez dziesięć lat. Ponieważ liczba uczniów rosła ( w 1895 r. zapisanych było 196 uczniów), a warunki nauki były dość trudne (zagrzybiała izba organistówki), wystąpił on do Rady Szkolnej w Wadowicach o przydział drugiego nauczyciela. Władze przychyliły się do jego prośby, wcześniej jednak zleciły wybudowanie szkoły. Nowy budynek, oddany do użytku 1 września 1906r.,  posiadał już dwie sale lekcyjne i mieszkanie dla kierownika szkoły. Po Adolfie Bombolu, rolę kierowniczą placówki pełnili kolejno: Maria Kaput (1897-1901); Piotr Owsionka (1901-1907); Jan Orłowski (1907-1912); Edward Konopnicki (1912-1913); Ignacy Szpadrowski (1913-1915); Franciszek Bochenek (1915-1916); Jan Cetnarowski (1917-1918); Emil Koszałek (1918-1924); Juliusz Lenartowicz (1924-1937).W okresie międzywojennym szkoła uzyskała II stopień organizacyjny, co dawało uczniom możliwość pobierania nauki przez siedem lat, w tym przez dwa lata w klasie szóstej. Klasę siódmą, ostatnią, młodzież kończyła w pobliskich miastach. Mijały lata…
Przybyły tu w 1938r. Władysław Wiśniowski uznał, że trzeba jak najszybciej pomyśleć o „nowej siedzibie dla kuźni oświaty w Tłuczani”. Na przeszkodzie realizacji tego planu stanęła jednak II wojna światowa.  W okresie okupacji mjr W. Wiśniowski organizował na terenie wsi tajne nauczanie, w którym wzięło udział osiemdziesięciu słuchaczy w wieku od piętnastego do czterdziestego roku życia. Dzięki niemu, wiele osób po wojnie mogło kontynuować naukę w szkole średniej. 
Kolejny etap działalności szkoły w Tłuczani przypadł na okres powojenny. W latach 1946-1949 pracowała tu Gabriela Mazurkiewicz, a następnie, aż do 1964r., Józef Dudek, który w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku rozbudował dotychczasową siedzibę szkolną. Z kolei w rok po objęciu przez Michała Curzydłę   stanowiska kierowniczego w placówce (1964-1977), po raz drugi został powołany Społeczny Komitet Budowy Szkoły. Inwestycję rozpoczęto i  już 23 listopada 1968r., z udziałem przedstawicieli władz wojewódzkich, powiatowych i gromadzkich oraz mieszkańców wsi i młodzieży szkolnej,  nastąpiło wmurowanie aktu erekcyjnego w budowanym obiekcie.   W październiku 1970r. nowy budynek szkolny uroczyście oddano do użytku.  Szkole nadano imię Ludowego Wojska Polskiego. Prawie równocześnie z nowym budynkiem szkoły w użytkowanie przekazano kadrze pedagogicznej nowy obiekt - dom nauczyciela.
W wyniku reorganizacji szkolnictwa z 1977r. miejscowa szkoła weszła w skład Zbiorczej Szkoły Gminnej w Brzeźnicy, której dyrektorami byli:  Wiesław Kubaszewski (1977-1981) i Maria Mikołajtys (1981-1989), zaś funkcję zastępcy dyrektora ZSG pełnił Kazimierz Pytel (1977-1989). Do szkoły w tym okresie dowożono młodzież z Chrząstowic i Kossowej (kl.V-VIII) oraz z Sosnowic (kl.VII-VIII). W 1984r.,  został utworzony Inspektorat Oświaty i Wychowania w Brzeźnicy z siedzibą w Tłuczani, który po pięciu latach przeniesiono do Brzeźnicy. Dyrektorem Szkoły Podstawowej w Tłuczani była wówczas  Kazimiera Pytel (1984-1997).
Z opisywanego dotąd okresu działalności szkoły wyłonić można grupę jej absolwentów, wśród których są dzisiejsi księża (Marian Bylica, Jan Bobrek, Rafał Książek); lekarze ( Michalina Curzydło z d. Mularczyk, Dorota Szymula z d. Bylica, ś.p. Andrzej Józef Garlej) oraz nauczyciele, urzędnicy, działacze społeczni i inni.
Od 1997r. do 2007r. funkcję dyrektora szkoły w Tłuczani (wraz z filią w Wyźrale) pełniła Maria Dąbrowska-Odrobina. We wrześniu 2007r. została ona dyrektorem Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Tłuczani i rolę tę pełni nadal. W skład Zespołu Szkolno-Przedszkolnego, nad którym sprawuje teraz pieczę wchodzą: Szkoła Podstawowa  w Tłuczani z  Punktem Filialnym w Wyźrale oraz Przedszkole Samorządowe.
Na terenie funkcjonuje stołówka, w ostatnim czasie gruntownie zmodernizowana, z której korzystają nie tylko uczniowie miejscowi, ale także ze szkół w Sosnowicach i Paszkówce, gdzie obiady dowożone są w termosach. W szkole, poza obowiązkowymi lekcjami, odbywają się zajęcia pozalekcyjne, w ramach których dzieci mogą: uczestniczyć w kołach zainteresowań, SKS-ie, wyjazdach na basen itp. Każdego roku uczniowie naszej szkoły biorą udział w konkursach, zawodach sportowych, turniejach oraz występach artystycznych odnosząc liczne  sukcesy. Regularnie organizowane są  dla uczniów wycieczki krajoznawcze lub  inne wyjazdy, np. do kina, teatru, zakładu produkcyjnego itp., a także  „zielone szkoły”, najczęściej nad morze. Na co dzień nasi wychowankowie mogą korzystać z Internetu i komputerów zainstalowanych w nowoczesnej pracowni komputerowej oraz w bibliotece szkolnej.
Jak widać, szkoła stara się zapewniać swoim uczniom warunki do prawidłowego rozwoju oraz doskonalenia umiejętności na miarę potrzeb i wyzwań obecnych czasów. Ma też nadzieję, że wielu naszych uczniów zostawi trwałe ślady w życiu tych i przyszłych pokoleń.

Zespół Szkolno - Przedszkolny     w Tłuczani
Kontakt: Tłuczań 157 A, 34 - 114 Brzeźnica, tel.: 33 879 01 08, e-mail: sptluczan@wp.pl